จะลุกก็โอย จะนั่งก็โอย โรคเข่าเสื่อม
คุณรู้หรือไม่ว่า อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนว่าข้อเข่าต้องการความช่วยเหลือ?
‘เข่า’ เป็นอวัยวะสำคัญในการรับน้ำหนักตัวและเคลื่อนไหวของร่างกาย เมื่อใดที่เข่าเริ่มมีความเจ็บปวดเข้ามาเตือนนั่นอาจเป็นสัญญาณของ “โรคข้อเข่าเสื่อม” ซึ่งเกิดจากกระดูกอ่อนที่ทำหน้าที่เสมือนกันชน รองรับน้ำหนักและแรงกดกระแทกของร่างกายเสื่อมสภาพลงจนบางมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้กระดูกในข้อเข่าเสียดสีกัน จนเป็นสาเหตุของอาการปวดและอักเสบ อาการนี้เองที่ทำให้ไม่ค่อยแฮปปี้กับไลฟ์สไตล์ในชีวิตประจำวันกันมากนัก
รองศาสตราจารย์ นพ.ปัญญา ไข่มุก คณะกรรมการกองทุน สสส. แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูก ข้อ และวิทยาศาสตร์การกีฬา บอกกับเราว่า ข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคด้านข้ออันดับ 1 ของคนไทย ที่พบในวัยเก๋าอายุ 55 ปีขึ้นไป แต่สามารถมีอาการนี้ก่อนวัยได้เช่นกัน สาเหตุนั้นมีได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น
- ไลฟ์สไตล์ที่ชอบงอเข่าเกิน 90 องศา ไม่ว่าจะเป็นนั่งขัดสมาธิ นั่งยองๆ หรือคลานเข่า ที่ทำให้เกิดแรงบีบกระแทกบริเวณเข่า และหากทำต่อเนื่องนานๆ กระดูกของเราก็จะสึกไวขึ้น
- น้ำหนักตัวที่มาก เพราะข้อเข่าเป็นส่วนที่รองรับน้ำหนักตัวของเราไว้
- พันธุกรรมและการเคยได้รับบาดเจ็บรุนแรง
อาการของโรคเข่าเสื่อม
หลายคนอาจจะคิดว่า ถ้ามีเสียงดังกร๊อบแกร๊บเวลาขยับ น่าจะเป็นสัญญาณของโรคข้อเข่าเสื่อม แต่จริงๆแล้ว ข้อเข่าเสื่อมจะไม่เสียง มีเพียงความรู้สึกฝืดๆภายในข้อ มีอาการปวดและเจ็บเวลาเคลื่อนไหว เหยียดข้อได้ไม่สุด ปวดเข่า ตึงน่อง เมื่อยน่อง เข่าบวม เดินแล้วไม่มั่นคง รู้สึกเหมือนเข่าหลวม จนกระทั่งเข่าโก่งผิดรูป หากโก่งมากแพทย์อาจให้รักษาด้วยการผ่าตัดข้อเข่าเทียม
ป้องกัน ข้อเข่าเสื่อม
เราจะรู้ทัน...ป้องกัน ‘ข้อเข่าเสื่อม’ อย่างไรบ้าง ? จะวัยเก๋าหรือวัยไหนๆ ก็สามารถหลีกเลี่ยงการเกิดข้อเข่าเสื่อมได้
- เติมวิตามินดีและแคลเซียมเพิ่มความแข็งแรงให้กระดูกจากอาหารที่กินในประจำวัน เช่น ซุปน้ำต้มกระดูก ปลาเล็กปลาน้อย นม โยเกิร์ต พืชผักใบเขียว ถั่วเหลือง เต้าหู้ เป็นต้น โดยที่ร่างกายจะใช้วิตามินดีจากการกิน20% ส่วนอีก 80% มาจากการรับแสงแดดก่อน 8 โมงเช้า และหลัง 4 โมงเย็น วิตามินจะถูกเก็บเอาไว้ใช้เมื่อแคลเซียมที่ได้จากการกินหมดลง
- ออกกำลังกายเพิ่มความกระฉับกระเฉง อย่างการยืนแกว่งแขน เดิน เต้นแอโรบิค ปั่นจักรยาน หรือเพียงแค่ทำงานบ้าน หรือขึ้นลงบันไดก็ถือเป็นหนึ่งในการใช้กล้ามเนื้อแล้ว
- ลดสาเหตุการเกิดข้อเข่าเสื่อม ด้วยการ ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่พอดี ไม่ต้องผอม แต่ก็ไม่ควรอ้วนลงพุง ปรับไลฟ์สไตล์ใหม่ ทั้งไม่นั่งงอเข่าเกิน 90 องศา ไม่อยู่ในท่าที่ทำให้ข้อเข่าต้องรับแรงอัดกระแทกหนักๆ
- รับประทานอาหารที่ช่วยเสริมสร้างเอ็น ข้อต่อกระดูกอ่อนต่างๆ เช่นในปลาทะเลที่เราหาทานกันง่ายๆ อย่างปลาแซลมอน หรือปลาทูธรรมดานี่ล่ะ จะมีกรดไขมันโอเมก้า 3 ที่นอกจากเป็นกรดไขมันจำเป็นต่อร่างกาย ยังเป็นแหล่งสร้างคอลลาเจน ที่จะช่วยเสริมสร้างข้อต่อกระดูกอ่อนต่างๆ ในร่างกายที่ถูกทำลายลง
เพียงเท่านี้ก็ยืดเวลาที่ลุกก็โอย นั่งก็โอยก่อนที่จะถึงวัยแล้ว
ขอบคุณข้อมูลจาก : กิจกรรมห้องเรียนสูงวัยกายใจยังสุข ตอนรู้ทัน ป้องกัน “ข้อเข่าเสื่อม”